WEEK 14: Weet u dat wel zeker?

Midden in deze december “verzekeringenmaand” zat ik in de auto te luisteren naar een interview met Jan Rotmans, hoogleraar transitiekunde. Die avond zouden de plannen voor een nieuwe zorgverzekering bekend worden gemaakt. De verzekering gaat Zorgeloos heten en is opgericht door Jos de Blok. Jos de Blok is de man die voor het zoveelste jaar op rij is uitgeroepen tot ondernemer van het jaar. Zijn organisatie Buurtzorg functioneert zonder managers en andere in zijn ogen overbodige kostenposten. Zijn bedrijf telt inmiddels 10.000 medewerkers en heeft ook internationaal de nodige aandacht gekregen.

Dit initiatief van Jos de Blok wordt dus ondersteund door Jan Rotmans. Hij wil een zorgverzekering waarin de mens centraal staat en niet het geld. Naar het idee van Buurtzorg moet de organisatie rond deze verzekering sober zijn, zodat het zich volledig kan richten op de kerntaak; het verlenen van zorg. Ik was meteen klaar met zoeken naar een verzekering; deze moet het worden, zonder twijfel! Maar helaas, we zullen moeten wachten tot 2017. Het komende jaar gaat besteed worden aan het aantrekken van leden en het verder ontwikkelen van de plannen.

Ik zal wel de enige zijn, maar van dit soort dingen krijg ik tranen in mijn ogen van ontroering. Het raakt iets heel wezenlijks, iets van bezieling wat ik nooit eerder ben tegengekomen bij een dergelijke organisatie. Maar is dit niet een al te overdreven reactie, en naïef bovendien? Ach ja, waar een mens al niet ontroerd van kan raken. De één wordt dat van mooie muziek, de ander van een nieuwe zorgverzekering. Smaken verschillen. Maar naïef? Nee. Ik ben niet zo cynisch om te denken dat iedere ondernemer uit is op persoonlijk gewin. Er zijn mensen die uit idealisme een onderneming starten, gewoon om de mens te dienen. En dan niet met van dat geiten-wollen-sokken-activisme, maar goed doordacht en met kennis van zaken. Zoals, inderdaad, iemand als Jos de Blok.

Het maakte dat ik begon na te denken over mijn eigen mensbeeld en de eeuwenoude vraag of de mens van nature goed of slecht is. Ik werd geholpen door een artikel dat ik verleden week in De Correspondent las over waarom de goede dingen nooit in het nieuws komen en waarom dat eigenlijk heel kwalijk is. Als voorbeeld werd onder andere de berichtgeving rondom de verwoesting en ontregeling van New Orleans door de orkaan Katrina in 2005 aangehaald. Plundering, verkrachting en moorden alom. Een complete apocalyptische toestand waar het leger aan te pas moest komen om orde op zaken te stellen. De werkelijkheid bleek echter heel anders. In plaats daarvan waren er samenwerkingsverbanden ontstaan en schoten mensen elkaar spontaan te hulp. Maar door de verkeerde berichtgeving begon het leger zich ermee te bemoeien waarna de werkelijke ellende pas begon.

Hoe dan ook, de conclusie van het artikel was dat de mens het goede en het kwade in zich draagt, maar dat datgene wat gevoed wordt de boventoon gaat voeren. Onze maatschappij is eigenlijk gebaseerd op wantrouwen, daarom tuigen we ook allerlei instanties op om elkaar te controleren. Zo vertrouwen wij geen banken en verzekeringsmaatschappijen en vertrouwt de overheid uitkeringstrekkers niet. En waarschijnlijk terecht. We voeden elkaars wantrouwen en gaan geloven dat de mens van nature niet te vertrouwen is. Maar wat nu als je gewoon begint met vertrouwen? Door je aan te sluiten bij nieuwe initiatieven waar bijvoorbeeld gewerkt wordt zonder managers die zijn aangesteld om hun werknemers te controleren en waar echt het welzijn van elkaar centraal staat? Ik vind het prachtig. Het is ook daarom dat ik er ontroerd van raak.

Ik besloot dat mijn mensbeeld aan herziening toe was. Onbewust ging ook ik eigenlijk uit van het idee dat de mens in wezen egocentrisch is en altruïsme een zeldzaamheid. Ik ben ervan overtuigd dat wij elkaar zo gemaakt hebben. Het is een constructie en die kun je veranderen. De vraag is alleen of er genoeg mensen zullen zijn die het willen geloven om het mogelijk te maken.

1 Comment

  1. Lisanne
    dec 29, 2015

    Dag! Ik schrijf voor een landelijke krant en ben nieuwsgierig naar je verhaal. Zou je me willen mailen op l.vansadelhoff@gmail.com? Dan kan ik je uitleggen waarom ik contact met je wil opnemen:)
    Hartelijk dank!
    Lisanne

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *